Ku langutiwa: 0 Mutsari: Muhleri wa Sayiti Nkarhi wo kandziyisa: 2023-11-26 Masungulo: Ndhawu
Masungulo ya matimu ya firiji.
Endlelo ra nhluvukiso wa firiji.
Vanhu va swi tivile ku sukela loko va ha ri vatsongo swinene leswaku swakudya leswi hlayisiweke eka mahiselo ya le hansi a swi talanga ku onhaka. Ekusunguleni ka kutlula 2000 BC (20th century BC), vaaki va khale va milambu ya Yufrata na Tigris e Babilona, West Asia, vasungule ku aka ayisi emigodini kuva va veka nyama efrijini. Eka Shang Dynasty (kusukela ekusunguleni ka lembe xidzana ravu 17 BC kuya eka lembe xidzana ravu 11 BC), China na rona ari tiva ndlela yo tirhisa ayisi ku hlayisa swakudya. Emalembeni ya le Xikarhi, matiko yo tala ma humelele ematikweni yo tala leswaku ma veka swiphemu swa ayisi eka tikhabinete to hlawuleka ta mati kumbe eka tikhabinete ta maribye leswaku ku hlayisiwa swakudya. Kufikela hiva 1850s, muxaka lowu wa Top Freezer Refrigerator yi xavisiwile eUnited States.
Rito 'fridge' a ri nghenanga eka ririmi ra Amerika ku fikela exikarhi ka lembe xidzana ra vu-17 eVupeladyambu. Hi ku hluvuka ka doroba, bindzu ra ayisi ri hluvukile hakatsongo-tsongo. Hakatsongo-tsongo a yi tirhisiwa hi tihotela, tihotela, swibedlhele ni vaxavisi van’wana va le madorobeni lava nga ni vuxiyaxiya leswaku va hlayisa nyama, nhlampfi ni botere. Endzhaku ka Nyimpi ya le Amerika (1861-1865 AD), ayisi ayi tirhisiwa eka tilori letinga efrijini, naswona yitlhela yitirhisiwa eka vaaki. Hi 1880, hafu ya... Retro Fridge yi xavisiwa eNew York, Philadelphia na Baltimore, naswona n’we-xa-nharhu xa tifiriji leti xavisiwaka eBoston na Chicago a ti nghene ekaya. Switirhisiwa leswi fanaka na swona swi ni tifiriji.
Ku aka firiji leyi tirhaka kahle a swi olovi hilaha hi ehleketaka hakona. Ekusunguleni ka malembe yava 1800s, vasunguri ava ri na ku twisisa ka masungulo ka vutivi bya thermophysical lebyi a byi ri bya nkoka eka sayense ya refrigeration. Le Vupela-dyambu, vanhu a va tshemba leswaku leyinene ngopfu firiji yi fanele yi sivela ku n’oka ka ayisi, naswona langutelo ro tano leri a ri tolovelekile swinene hi nkarhi wolowo a ri hoxile hikuva a ku ri ku n’oka ka ayisi loku a ku endla xiphemu xa ku n’oka ka ayisi. Ku endliwe matshalatshala yo tala emasikwini yo sungula ku hlayisa ayisi, ku katsa ni ku phutsela ayisi hi swiambalo leswaku ayisi yi nga swi koti ku endla ntirho wa yona. A ku ri ekusuhi ni ku hela ka lembe-xidzana ra vu-19 laha vasunguri va humeleleke eku kumeni ka ku ringanisela loku kongomeke ka swilo swo pfalela ni ku famba-famba loku lavekaka leswaku ku va ni firiji leyi tirhaka kahle.
Kambe khale hi 1800, murimi wa le Maryland la nga ni vutshila byo tumbuluxa swilo, Thomas More, u kume ndlela leyinene. U ni purasi leri nga kwalomu ka tikhilomitara ta 30 ku suka eWashington, laha ximutana xa George Town xi nga ntsindza wa makete. Loko a ri karhi a yisa botere emakete hi a Bottom Freezer Refrigerator ya dizayini ya yena, u kume leswaku vaxavi va ta hundza botere leyi n’okaka hi xihatla eka mabakiti ya vaphikizani naswona va n’wi hakela mali yo tlula nxavo wa makete wa yona ya ha ri leyintshwa, yo tika, naswona yi tsemiwile hi ndlela leyi hlelekeke. Khilogiramu ya botere. Moore u vula leswaku mbuyelo wun’wana wa firiji ya yena hileswaku van’wamapurasi ava boheki kuya emakete navusiku leswaku swihumelerisiwa swa vona swita kufumela.
Hi 1822, mutivi wa fizikisi la dumeke wa le Britain Faraday u kume leswaku khaboni-dayokisayidi, ammonia, chlorine ni tigasi tin’wana swi ta hundzuka swilo leswi nga ni mati ehansi ka swiyimo leswi tshikileleriweke, naswona swi ta hundzuka tigasi loko ntshikelelo wu hungutiwile. Eka endlelo ro cinca kusuka eka mati kuya eka gasi, yita tswonga kuhisa lokukulu, leswinga endla leswaku mahiselo lawa ya rhendzeleke ya hunguteka hiku hatlisa. Ku tshuburiwa loku hi Faraday ku nyikile xisekelo xa theoretical eka tinxaka ta le ndzhaku ku tumbuluxa ti artificial refrigeration technologies tofana na ti compressor. Compressor yosungula ya artificial refrigeration yi tumbuluxiwile hi Harrison hi 1851. Harrison, n’wini wa 'Geelong Advertiser' yale Australia, ari karhi a basisa muxaka hi ether loko a kuma leswaku yin’wana na yin’wana yina mbuyelo wo tiya wo kufumela eka nsimbi. Ether i mati lawa yanga na nhlayo yale hansi swinene yo vila, lawa ya talaka kuva na swiendlakalo swa evaporative endothermic. Harrison u endle xigwitsirisi hi ku tirhisa ether na a 3 Door Refrigerators pressure pump endzhaku ka ndzavisiso kutani yi chela eka ndzhawu yo endla wayeni e Victoria, Australia, kuva yi kufumeta naku titimela hi nkarhi wa ku endliwa ka wayeni.
Hi 1873, mutivi wa tikhemikhali ni munjhiniyara wa le Jarimani Karl von Linde u sungule firiji leyi hi ku tirhisa fluorine tanihi xigwitsirisi. Linde u tirhisa njhini leyintsongo ya steam ku fambisa sisiteme ya compression, leswaku ammonia yi tshamela ku tshikileriwa naswona yi pfanganisiwa kuva yi humesa refrigeration. Linde u sungule ku tirhisa vutumbuluxi bya yena eka ndhawu yo endla byala ya Sedoumar eWiesbaden, a dizayina ni ku endla firiji ya tiindasitiri. Endzhakunyana, u antswise firiji ya le tifemeni. Leswaku yi endliwa yi va yitsongo, hi 1879, ku endliwe firiji yo sungula ya le kaya leyi endliweke efrijini yo endliwa emisaveni hinkwayo. leyi a yi tirhisa musi Firiji yi hatle yi sungula ku endliwa, naswona hi 1891, ku xavisiwe tiyuniti ta 12 000 eJarimani ni le United States.
Movha wo sungula wa gezi wo chayela compressor wu endliwe hi vanjhiniyara va le Sweden Brighton na Mendes hi 1923. Endzhakunyana khampani ya le Amerika yi xave ti-patent ta yona naswona hi 1925 yi endle tifiriji to sungula ta gezi ta le kaya. Eka firiji yo sungula ya gezi, compressor ya gezi na firiji a swi hambanisiwile. Leyo hetelela yitala ku vekiwa eka kiln yale hansi ka misava yale kaya kumbe eka kamara ro hlayisa naswona yihlanganisiwa na compressor ya gezi hiku tirhisa tiphayiphi. Endzhakunyana, leswimbirhi swi hlanganisiwe swi va xin’we. Emahlweni ka malembe yava 1930s, vunyingi bya swigwitsirisi leswi tirhisiwaka hi firiji aswi hlayisekanga, swofana na ether, ammonia, sulfuric acid, na swin’wana, aswi pfurha, swi bola kumbe swi hlundzukisa. Endzhakunyana, ndzi sungule ku lava xigwitsirisi lexi hlayisekeke kutani ndzi kuma Freon. Freon i xiaki xa fluorine lexi nga riki na chefu, lexi nga onhiki, lexi nga pfurhiki. Hi ku hatlisa yi hundzuke xigwitsirisi xa switirhisiwa swo hambana-hambana swo titimela naswona yi tirhisiwile ku tlula malembe ya 50. Kambe ku kumiwe leswaku Freon yi ni vuyelo byo onha eka leyara ya ozone ya xibakabaka xa misava. Kutani vanhu va sungule ku lava swigwitsirisi leswintshwa ni swo antswa nakambe.
Loko u tirha na firiji kumbe u lava ku tiva swo tala hi khamphani ya hina, u nga vulavurisana na hina eka webusayiti. Website ya hina ya ximfumo i https://www.feilongelectric.com/. Xitsonga xitsonga xitsonga xitsonga xitsonga.