سەرچاوەی مێژوویی و گەشەپێدانی سەلاجە

ساردکەرەوە ئامێرێکی ساردکەرەوەیە کە پلەی گەرمی نزم بە بەردەوامی دەپارێزێت، هەروەها بەرهەمێکی مەدەنییە کە خۆراک یان کەلوپەلی دیکە لە دۆخێکی بەردەوامی نزمدا دەهێڵێتەوە. لەناو سندوقەکەدا کۆمپرێسەر، کابینە یان سندوقێک هەیە بۆ ئەوەی سەهۆڵ سازەکە بەستوو بێت، هەروەها سندوقێکی هەڵگرتن کە ئامێری ساردکەرەوەی تێدایە. قەبارەی ساردکەرەوەی کارەبایی ماڵان بەزۆری ٢٠ بۆ ٥٠٠ لیترە. دواتر با ئاوڕێک لە بنەچەی مێژوویی و گەشەسەندنی... مینی فرێج .

سەرچاوەی مێژوویی سەلاجە.

پرۆسەی پەرەپێدانی فرێج.

سەرچاوەی مێژوویی سەلاجە

مرۆڤ لە تەمەنێکی زۆر بچووکەوە زانیویەتی کە ئەو خۆراکانەی لە پلەی گەرمی نزمتردا هەڵدەگیرێن کەمتر تووشی تێکچوون دەبن. هەر لە زیاتر لە ٢٠٠٠ پێش زایین (سەدەی بیستەمی پێش زایین) دانیشتوانی کۆنی ڕووباری فورات و دیجلە لە بابل لە ڕۆژئاوای ئاسیا دەستیان کرد بە دروستکردنی سەهۆڵ لەناو چاڵەکاندا بۆ ئەوەی گۆشت لە ساردکەرەوەدا دابنێن. لە شانشینی شانگ (لە سەرەتای سەدەی ١٧ پێش زایین تا سەدەی ١١ پێش زایین) چین دەیزانی چۆن سەهۆڵ بەکاربهێنێت بۆ پاراستنی خۆراک. لە سەدەکانی ناوەڕاستدا زۆرێک لە وڵاتان لە زۆر وڵاتدا دەرکەوتن بۆ ئەوەی کوبە سەهۆڵییەکان بخەنە ناو کابینەی ئاوی تایبەت یان کابینەی بەرد بۆ پاراستنی خۆراک. تا ساڵانی ١٨٥٠ ئەم جۆرە... ساردکەرەوەی تۆپ فریزەر لە ئەمریکا فرۆشرا.

وشەی 'سەلاجە' تا ناوەڕاستی سەدەی ١٧ لە ڕۆژئاوا نەهاتە ناو زمانی ئەمریکییەوە. لەگەڵ گەشەسەندنی شارەکەدا وردە وردە بازرگانی سەهۆڵ پەرەی سەندووە. وردە وردە لەلایەن هۆتێل و هۆتێل و نەخۆشخانە و هەندێک لە بازرگانانی شارە تێگەیشتووەکانەوە بۆ پاراستنی گۆشت و ماسی و کەرە بەکاردەهێنرا. دوای شەڕی ناوخۆی ئەمریکا (١٨٦١-١٨٦٥ز)، سەهۆڵ لە بارهەڵگری ساردکەرەوەدا بەکاردەهێنرا، هەروەها بۆ بەکارهێنانی مەدەنی. تا ساڵی ١٨٨٠ نیوەی... سەلاجەی ڕیتڕۆ لە نیویۆرک و فیلادلفیا و بالتیمۆر فرۆشرا و یەک لەسەر سێی ئەو سەلاجەی کە لە بۆستن و شیکاگۆ دەفرۆشران چوونەتە ناو ماڵەکەوە. بەرهەمە هاوشێوەکانیش ساردکەرەوەیان هەیە.

دروستکردنی سەلاجەیەکی کارا بەو ئاسانییە نییە کە ئێمە بیری لێدەکەینەوە. لە سەرەتای ساڵانی ١٨٠٠دا، داهێنەران تێگەیشتنێکی سەرەتایییان لە زانستی فیزیای گەرمی هەبوو کە گرنگە بۆ زانستی ساردکردنەوە. لە ڕۆژئاوا خەڵک پێیان وابوو باشترین ساردکەرەوە دەبێت ڕێگری لە توانەوەی سەهۆڵ بگرێت و تێڕوانینێکی لەو جۆرە کە لەو سەردەمەدا زۆر باو بوو، هەڵە بوو چونکە ئەوە توانەوەی سەهۆڵ بوو کە ڕۆڵی ساردکەرەوەی هەبوو. لە ڕۆژانی سەرەتاییدا هەوڵێکی زۆر درا بۆ پاراستنی سەهۆڵ، لەوانە پێچانی سەهۆڵەکە بە بەتانی بۆ ئەوەی سەهۆڵەکە نەتوانێت ئەرکی خۆی ئەنجام بدات. تا نزیک کۆتایی سەدەی نۆزدەهەم بوو کە داهێنەران سەرکەوتوو بوون لە دۆزینەوەی هاوسەنگی وردی عەزلی و سووڕانەوە کە پێویستە بۆ سەلاجەیەکی کارا.

پرۆسەی پەرەپێدانی فرێج

بەڵام لە ساڵی ١٨٠٠دا، جووتیارێکی داهێنەر لە ویلایەتی میریلاند، تۆماس مۆر، ڕێگەی ڕاستی دۆزیەوە. خاوەنی کێڵگەیەکە کە نزیکەی ٢٠ میل لە واشنتۆنەوە دوورە، کە گوندی جۆرج تاون ناوەندی بازاڕە. کاتێک کەرەی دەگەیاندە بازاڕ بە ئا ساردکەرەوەی بەفرگرەکەی خوارەوە لە دیزاینەکەی خۆیدا، بۆی دەرکەوت کە کڕیارەکان بە کەرەی خێرا دەتوێتەوە لە سەتڵەکانی ڕکابەرەکاندا تێدەپەڕن و زیاتر لە نرخی بازاڕ دەدەن بۆ ئەوەی هێشتا تازە و سەخت و بە ڕێکوپێکی بڕاوە. یەک کیلۆ کەرە. مۆر دەڵێت یەکێک لە سوودەکانی سەلاجەکەی ئەوەیە کە جووتیاران پێویست ناکات شەوانە بچنە بازاڕ بۆ ئەوەی بەرهەمەکانیان فێنک بمێننەوە.

لە ساڵی ١٨٢٢ فیزیازانی بەناوبانگی بەریتانی فارادای بۆی دەرکەوت کە دووەم ئۆکسیدی کاربۆن و ئامۆنیا و کلۆر و گازەکانی تر لە ژێر بارودۆخی پەستانداردا دەبنە شلە، و کاتێک پەستانەکە دادەبەزێت دەبێتە گاز. لە پرۆسەی گۆڕینی لە شلەوە بۆ غاز، گەرمییەکی زۆر هەڵدەمژێت، ئەمەش دەبێتە هۆی دابەزینی پلەی گەرمی دەوروبەری بە خێرایی. ئەم دۆزینەوەیەی فارادای بنەمایەکی تیۆری بۆ نەوەکانی دواتر دابین کرد بۆ داهێنانی تەکنەلۆژیای ساردکەرەوەی دەستکرد وەک کۆمپرێسەر. یەکەم کۆمپرێسەری ساردکەرەوەی دەستکرد لەلایەن هاریسۆنەوە لە ساڵی ١٨٥١ داهێنرا، هاریسۆن، خاوەنی 'Geelong Advertiser'ی ئوسترالیا، خەریکی پاککردنەوەی جۆری بوو بە ئیتەر کاتێک بۆی دەرکەوت کە هەریەکەیان کاریگەرییەکی بەهێزی ساردکردنەوەیان لەسەر کانزاکان هەیە. ئیتەر شلەیەکە کە خاڵی کوڵانی زۆر نزمە، کە تووشی دیاردەی گەرمی ناوەوەی بەهەڵمبوون دەبێت. هاریسۆن بە بەکارهێنانی ئیتەر و a 3 سەلاجەی دەرگا پەمپە پەمپ دوای لێکۆڵینەوە و بەکاری هێنا بۆ شەرابخانەیەکی شاری ڤیکتۆریا لە ئوسترالیا بۆ ساردکردنەوە و ساردکردنەوە لە کاتی دروستکردنی شەرابدا.

لە ساڵی ١٨٧٣ کیمیاکار و ئەندازیاری ئەڵمانی کارل ڤۆن لیندێ ساردکەرەوەی داهێنا بە بەکارهێنانی فلۆرین وەک مادەی ساردکەرەوە. لیندێ بزوێنەرێکی بچووکی هەڵم بەکاردەهێنێت بۆ لێخوڕینی سیستەمی پاڵەپەستۆ، بەجۆرێک ئامۆنیا چەندین جار پاڵەپەستۆ دەکرێت و بەهەڵم دەکرێت بۆ بەرهەمهێنانی ساردکەرەوە. لیند بۆ یەکەمجار داهێنانەکەی لە بیرەخانەی سێدۆمار لە ڤیسبادن بەکارهێنا، دیزاین و دروستکردنی سەلاجەیەکی پیشەسازی. دواتر سەلاجە پیشەسازییەکەی باشتر کرد. بۆ ئەوەی بچووک بکرێتەوە، لە ساڵی ١٨٧٩ یەکەم سەلاجەی ناوماڵ بە ساردکەرەوەی دەستکرد لە جیهاندا بەرهەم هێنرا. ئەو کە بە هەڵم کاردەکات سەلاجەی بە خێرایی خرایە بواری بەرهەمهێنانەوە و تا ساڵی ١٨٩١ ١٢ هەزار یەکە لە ئەڵمانیا و ئەمریکا فرۆشرا.

یەکەم ماتۆڕی کارەبایی بۆ لێخوڕینی کۆمپرێسەرەکە لە ساڵی ١٩٢٣ لەلایەن ئەندازیارانی سویدی برایتۆن و مێندێزەوە داهێنرا، دواتر کۆمپانیایەکی ئەمریکی پاتێنتەکانیان کڕی و لە ساڵی ١٩٢٥ یەکەم ساردکەرەوەی کارەبایی ماڵانیان بەرهەمهێنا. لە یەکەم سەلاجەی کارەبایی کۆمپرێسەری کارەبایی و سەلاجە جیاکرانەوە. ئەم دووەمیان بەزۆری لە کورەی ژێر زەوی یان ژووری عەمبارکردنی ماڵەکەدا دادەنرێت و لە ڕێگەی بۆرییەوە بە کۆمپرێسەری کارەباییەوە دەبەسترێتەوە. دواتر ئەو دووانە کۆکرانەوە بۆ یەک. پێش ساڵانی ١٩٣٠ زۆربەی ئەو مادە ساردکەرەوەیانەی کە سەلاجە بەکاریان دەهێنا سەلامەت نەبوون، وەک ئیتەر، ئامۆنیا، ترشی سولفوریک و هتد، دەسووتێن، یان دەژەنرێن، یان توڕەکەر بوون. دواتر دەستم کرد بە گەڕان بەدوای مادەیەکی ساردکەرەوەی سەلامەتتر و فرێۆنم دۆزیەوە. فرێۆن پێکهاتەیەکی فلۆرینی ژەهراوی نییە، ناژەنگ و سووتێنەر نییە. هەر زوو بووە بە ساردکەرەوە بۆ ئامێرە جۆراوجۆرەکانی ساردکەرەوە و زیاتر لە ٥٠ ساڵە بەکارهاتووە. بەڵام دەرکەوت کە فرێۆن کاریگەری زیانبەخشی هەیە لەسەر چینە ئۆزۆنییەکانی بەرگەهەوای زەوی. بۆیە خەڵک جارێکی تر دەستیان کردەوە بە گەڕان بەدوای مادەی ساردکەرەوەی نوێ و باشتردا.

ئەگەر بە کار دەکەیت سەلاجە یان دەتەوێت زیاتر دەربارەی کۆمپانیاکەمان بزانیت، دەتوانیت لە ماڵپەڕەکەدا پەیوەندیمان پێوە بکەیت. ماڵپەڕی فەرمیمان بریتییە لە... https://www.feilongelectric.com/.