Ilaalcha: 0 Barreessaa: Gulaalaa Marsariitii Yeroo Maxxansaa: 2026-03-20 Ka'umsa: Bakka
Maashinii miiccaa manaa sirrii ta’e filachuun waa’ee maqaa ykn amala qofa miti-bu’uuraan fedhii mana keessaniif guddina sirrii ta’e filachuudha. Muuxannoo maamiltoota gabaa adda addaa irratti hojjennu irraa, dogoggora namoonni baay’inaan hojjetan keessaa tokko yookaan maashinii garmalee xiqqaa ta’e filachuu, marsaa dhiqannaa yeroo baay’ee fiduu, yookaan isa garmalee guddaa ta’e filachuu, bu’aan isaas anniisaa fi bishaanii hin barbaachifne fayyadamuudha.
Maashiniin mana miiccaa meeshaa barbaachisaa guyyaa guyyaan jechuun ni danda’ama kan itti fayyadamnu waan ta’eef, guddina isaa sirrii ta’e argachuun mijannaa, gahumsaa fi baasii yeroo dheeraa qusachuu baay’ee fooyyessuu danda’a. Qajeelfama kana keessatti, guddina manaa, amala miiccaa, fi haala itti fayyadama qabatamaa irratti hundaa’uun akkaataa guddina maashinii miiccaa sirrii ta’e filachuu dandeessan hubachuuf isin gargaarra. Xumura barruu kanaatti dandeettiin fedhii kee wajjin walsimu kam akka taʼe yaada ifa taʼe ni qabaatta.
Guddinni isaa a maashiniin miiccaa manaa kallattiin hammam gahumsaan miiccaa keessan qabachuu akka danda’u irratti dhiibbaa qaba. Dandeettiin akkaataa idileetti kiiloo giraama (kg)n kan safaramu yoo ta’u, kunis ulfaatina uffata goggogaa maashinichi marsaa tokko keessatti qabachuu danda’u agarsiisa.
Dhiibbaa guddina sirrii filachuun:
· Gahumsa dhiqannaa
· Fayyadama anniisaa fi bishaanii
· Irra deddeebiin miiccaa uffata
· Kunuunsa uffataa fi turtii
Maashiniin miiccaa guddina sirrii qabu qulqullina huccuu eeguun hojii miiccaa saffisaan akka xumurtu si gargaara.
Maashinii filachuu dura dandeettii jechuun qabatamaan maal jechuu akka ta’e hubachuun barbaachisaadha. Waa’ee dandeettii maashinii miiccaa yeroo dubbannu ulfaatina miiccaa goggogaa maashinichi marsaa tokko keessatti qabachuu danda’u agarsiisaa jirra. Lakkoofsi kun yeroo baayyee kiiloogiraamiin kan ibsamu yoo ta'u, fayyadamtoonni yeroo tokkotti uffata, siree ykn meeshaaleen huccuu biroo hangam dhiqamuu akka danda'an tilmaamuuf gargaara.
Bitamtoonni hedduun yeroo hunda maashiniin dandeettii guddaa qabu filannoo gaarii akka taʼe fudhatu, garuu sun dhugaa taʼuu hin qabu. Dandeettiin sirrii ta’e baay’ina mana keessanii isa dhugaa, amala miiccaa fi gosoota meeshaalee yeroo hunda dhiqattan irratti hundaa’a. Muuxannoo keenya irraa, guddina sirrii filachuun gahumsa dhiqannaa fooyyessuuf gargaara, qisaasama bishaanii fi anniisaa hir’isuuf, akkasumas hojiin miiccaa guyyaa guyyaa caalaatti mijataa akka ta’u gargaara.
Dandeettii (kg) . |
Guddina Manaa Mijataa |
Itti Fayyadama Idilee |
5–6 kg ta’a |
namoota 1–2 ta’u |
Guyyaa guyyaan miiccaa salphaa |
7–8 kg ta’a |
namoota 2–4 ta’u |
Yeroo hunda mana keessatti fayyadamuu |
9–10 kg ta’a |
namoota 4–6 ta’u |
Maatii gurguddoo |
11 kg+ ta'a |
Namoota 6+ ykn fayyadama ulfaataa |
Meeshaalee hedduu, yeroo baayyee dhiqachuu |
Muuxannoo keenya irraa, maatiin baay’een isaanii kg 7–10 keessa kan kufan yoo ta’u, kunis madaallii qabatamaa gahumsaa fi jijjiirama gidduutti ni kenna. Daangaan guddinaa kun itti fayyadama maatii idileedhaaf guddaa ta’ee osoo jiruu ammas iddoowwan dhaabbii manaa idileedhaaf mijataadha.

Safara maashinii miiccaa manaa sirrii ta’e filachuun lakkoofsa dandeettii qofa ilaaluu caalaa waan baay’ee of keessaa qaba. Maashinicha akkaataa maatiin keessan dhugumatti meeshaa sana itti jiraatan, itti dhiqatan fi itti fayyadaman torbanitti walsimsiisuu gaafata.
Yeroo baay’ee maashinii miiccaa yeroo filattan baay’inni namoota mana keessan keessa jiranii wanti hunda caalaa barbaachisaa ta’edha. Namni tokko ykn hiriyoonni gaa’elaa akka waliigalaatti mana ijoollee ykn miseensota maatii hedduu qaban caalaa miiccaa xiqqaa oomisha.
Akka qajeelfama waliigalaatti:
· Fayyadamtoota tokko qofa ykn hiriyoottan gaa’elaa : Maashiniin xiqqaan kg 5–7 ta’e yeroo baay’ee gahaadha
· Maatii namoota 3–4 : Maashiniin guddina giddu galeessaa kg 7–9 ta’e yeroo baay’ee akka gaariitti hojjeta
· Maatii guddaa : Dandeettiin guddaan kg 9 fi isaa ol ta’uun ni gorfama
Maashinii guddina mana keessanii wajjin walsimu filachuun rakkoolee beekamoo lama akka hin uumamne isin gargaara: maashinii xiqqaa garmalee fe’uu ykn maashinii garmalee guddaa ta’e gadi aanaa fayyadamuu. Haalli lamaan gahumsa dhiqannaa hir’isuu fi itti quufinsa yeroo dheeraa irratti dhiibbaa uumuu danda’a.
Yeroo meeqa akka miiccaa hojjettus guddina maashinii gaarii irratti dhiibbaa qaba. Maatiin tokko tokko fe’umsa xixiqqoo guyyaa guyyaan ykn guyyaa lama lamatti dhiquu kan filatan yoo ta’u, kaan immoo miiccaa hunda tuuta xiqqaa fi guddaa ta’een hojjechuu filatu.
Fakkeenyaaf:
· Yeroo baay’ee dhiqachuu : Fe’iinsi salphaa fi yeroo hunda waan ta’eef maashiniin xiqqaan gahaa ta’uu danda’a
· Yeroo baayyee dhiqachuu : Maashiniin guddaan marsaa tokko keessatti uffata baay’ee qabachuu waan danda’uuf caalaatti qabatamaadha
Maatii torbanitti yeroo dhiqannaa xiqqaa filataniif, maashiniin dandeettii guddaa qabu yeroo qusachuu fi lakkoofsa waliigalaa marsaa hir’isuu danda’a. Kun keessumaa maatii hojiin itti baay’atu, hiriyoottan gaa’elaa hojii hojjetan ykn maatii ijoollee qabaniif gargaaruu danda’a.
Miicuun hundi haala wal fakkaatuun bakka hin fudhatu. Shamizii fi surree muraasni ulfaatina xiqqaa fi salphaatti kan siquu dandaʼu siʼa taʼu, meeshaaleen gurguddaan kan akka firaasha, jajjabeessaa, golgaa fi haalluu dafanii shubbisaa guutuu dandaʼu.
Yeroo hunda yoo dhiqattan:
· Siree fi jajjabeessitoota
· Haalluu fi huccuu ulfaataa
· Uffata hojii ykn uffata furdaa
· Meeshaalee manaa yeroon itti fayyadaman kan akka haguuggii kuush ykn golgaa
Sana booda yeroo baay’ee maashiniin miiccaa manaa guddaan filannoo gaarii dha. Manni keessan baay’ee guddaa yoo ta’uu baatellee, fe’umsi gurguddaan kun jiraachuun dandeettii ol’aanaa ta’eef sababa ta’uu danda’a. Akka ilaalcha keenyaatti fayyadamtoonni hedduun waan kana xiqqeessanii kan hubatan yoo ta’u, meeshaalee gurguddoo maashinii garmalee xiqqaa ta’ee itti dhaga’amu keessatti dhiquuf erga yaalan booda qofa.
Bakki dhaabbii mana keessan keessatti argamu yaada barbaachisaa kan biraati. Dandeettiin barbaachisaa taʼus, amma iyyuu maashinichi bakka miiccaa, golee kushiinaa, mana fincaanii ykn kutaa tajaajilaa keessatti mijataa taʼee galuu qaba.
Walumaagalatti:
· Bakkeewwan kompaaktii, kan akka mana jireenyaa ykn mana xixiqqoo, maashinii miiccaa kompaaktii ta’e barbaadu danda’a
· Manneen gurguddoon yeroo baayyee rakkina xiqqaadhaan moodeelota dandeettii olaanaa qaban keessummeessuu danda’u
Bittaa raawwachuu dura yeroo hunda madaaluun ogummaadha:
· Bal'ina
· Gadi fageenya
· Hojjaa
· Balbala banamuu qulqulleessuu
· Qilleensaa fi naannoo isaa
Yeroo hunda maashinii miiccaa filachuu kee dura naannoo dhaabbii kee safaruu. Maashiniin dandeettii gaarii ta’e dhiyeessu garuu sirnaan hin siqu rakkoo dhaabbii hin barbaachifne uumuu fi itti fayyadama guyyaa guyyaa hir’isuu danda’a.
Maashiniiwwan gurguddoon akkaataa idileetti marsaa tokkotti bishaanii fi anniisaa baay’ee kan fayyadamu yoo ta’u, yeroo sirritti itti fayyadamanis caalaatti bu’a qabeessa ta’uu danda’u. Furtuun guddina maashinii qofa osoo hin taane, akkaataa inni guddina fe'umsaa kee isa dhugaa wajjin walsimudha.
Qabxiiwwan barbaachisoo lama yaada keessa galchuu qabnu kunooti:
· Maashinii guddaa keessatti fe’umsa guutuu fiiguun yeroo baay’ee bu’a qabeessa
· Fe’umsa xixiqqoo maashinii guddaa keessatti fiiguun bishaan, anniisaa fi saamunaan qisaasessuu danda’a
Akka ilaalcha keenyaatti, filannoo guddaa jiru filachuu qofa osoo hin taane, guddina sirrii filachuun gahumsa gaarii mirkaneessa. Maashiniin guddina sirrii qabu baasii faayidaa yeroo dheeraa hir’isuuf gargaaruu kan danda’u yoo ta’u, raawwii waliigalaa fooyyessuu danda’a.
Qabatamaan yoo ilaalle, maatiin maashinii kg 9 yeroo hunda guutu guddina sana irraa fayyadamuu hin oolu. Garuu fayyadamaan tokko fe'umsa baay'ee xiqqaa hojjetu yuunitii xiqqaa akkaataa itti fayyadama isaanii isa dhugaa caalaatti walitti dhiyeenyaan walsimuun tajaajila gaarii argachuu danda'a.
Amala |
Dandeettii Xiqqaa |
Dandeettii Guddaa |
Bakka Barbaachisu |
Waliigaltee |
Guddaa |
Itti Fayyadama Annisaa |
Marsaa tokkoof gadi bu’aa |
Marsaa tokkoof ol’aanaa |
Jildii Miiccaa |
Daangeffame |
Ol aanaa |
Best For |
Namoota qofaa jiraatan, maatii xixiqqoo |
Maatii, itti fayyadama ulfaataa |
Daddabbii (flexible) gochuu |
Gad bu'aa |
Caalaa |
Walmadaalchisuun kun guddinni 'best' guutummaatti amala itti fayyadama kee irratti akka hundaa'u agarsiisa.
Muuxannoo keenya irraa maamiltoonni yeroo baayyee dogoggora armaan gadii ni raawwatu:
Maashiniin garmalee xiqqaa ta’e marsaa dachaa barbaada, kunis yeroo fi carraaqqii dabala.
Maashiniiwwan guddaa ta’an yoo gahumsaan itti hin fayyadamne bishaanii fi anniisaa qisaasama fiduu danda’u.
Bal’inni manaa fi fedhiin miiccaa yeroon darbaa deemuun jijjiiramuu danda’a.
Siree ykn meeshaalee gurguddoo ilaaluu dhiisuun booda rakkina uumuu danda’a.
Dogoggora kana irraa fagaachuun maashinii fedhii ammaa fi gara fuula duraa guutuu danda’u filachuuf si gargaaruu danda’a.
Safara maashinii miiccaa manaa sirrii ta’e filachuun murtoo ijoo mijannaa guyyaa guyyaa, gahumsa anniisaa fi itti quufinsa yeroo dheeraa irratti dhiibbaa geessisudha. Wantoota akka baayʼina manaa, yeroo baayʼee miiccaa, gosa uffataafi bakka jiru ilaaluudhaan, maashinii akkaataa jireenya keetii wajjin walsimu filachuu dandeessa.
Muuxannoo akka oomishtoota indaastirii meeshaalee manaa keessatti qabnu irraa maamiltoonni jalqabarraa dandeettii sirrii filatan yeroon darbaa deemuun bu’aa fooyya’aa fi itti quufinsa olaanaa akka argatan hubanneerra. Maashiniin miiccaa haala gaariin walsimsiisu hojiiwwan kee salphisuu qofa utuu hin taʼin yeroo, bishaanii fi humna akka qusattu si gargaara.
Yoo furmaata maashinii miiccaa manaa amanamaa fi gahumsa qabu qorachaa jirtan ykn dandeettii kamtu fedhii keessaniif akka mijatu caalaatti hubachuu barbaaddan, caalaatti irraa barachuu dandeessu Feilong Meeshaalee Manaa . Muuxannoon isaan meeshaalee manaa oomishuuf qaban furmaata qabatamaa fi gahumsa qabu kan fedhii mana keessanii wajjin walsimu akka argattan isin gargaaruu danda’a.
Maashiniin miiccaa manaa kg 7–9 akkaataa idileetti maatii namoota afuriif mijataa dha, fedhii miiccaa idileedhaaf dandeettii gahaa dhiyeessa.
Dirqama miti. Maashiniin guddaan gahumsa kan qabu yeroo fe’umsa guutuu wajjin fayyadamu qofa. Ta’uu baannaan bishaanii fi anniisaa qisaasuu danda’a.
Maashiniiwwan xixiqqoo meeshaalee gurguddoo akka firaasha ykn jajjabeessaa wajjin rakkachuu dandaʼu. Fe’umsa akkasii kanaaf maashiniin dandeettii olaanaa qabu ni gorfama.
Yoo yeroo baay’ee marsaa hedduu fiigde ykn meeshaalee gurguddoo siquu hin dandeenye, maashiniin kee baay’ee xiqqaa ta’uu danda’a. Yeroo baayyee walakkaa fe'umsaa yoo fiigde, garmalee guddaa ta'uu danda'a.