بەڕاستی پێویستت بە ئامێری جل شۆردنی ماڵە بە چ قەبارەیەک

هەڵبژاردنی ئامێری جل شۆری ماڵەوەی گونجاو تەنها پەیوەندی بە مارکە یان تایبەتمەندیەکانەوە نییە- لە بنەڕەتدا پەیوەندی بە هەڵبژاردنی قەبارەی دروستەوە هەیە بۆ پێداویستییەکانی ماڵەکەت. بە ئەزموونی کارکردنمان لەگەڵ کڕیاران لە سەرانسەری بازاڕە جیاوازەکاندا، یەکێک لە هەڵە باوەکانی خەڵک یان هەڵبژاردنی ئامێرێکە کە زۆر بچووک بێت، کە دەبێتە هۆی خولی شۆردنی زۆر، یان هەڵبژاردنی ئامێرێک کە زۆر گەورە بێت، لە ئەنجامدا وزە و ئاوی ناپێویست بەکاردەهێنرێت.

ئامێری جل شۆردنی ماڵەوە ئامێرێکی بنەڕەتییە کە نزیکەی ڕۆژانە بەکاردەهێنرێت، بۆیە بەدەستهێنانی قەبارەی گونجاو دەتوانێت ئاسانکاری و کارایی و پاشەکەوتکردنی تێچووی درێژخایەن بە شێوەیەکی بەرچاو باشتر بکات. لەم ڕێنماییەدا، ئێمە یارمەتیت دەدەین تێبگەیت کە چۆن قەبارەی گونجاوی ئامێری جل شۆردن هەڵبژێریت بە پشتبەستن بە قەبارەی ماڵ، خووی جلشۆر و سیناریۆی بەکارهێنانی پراکتیکی. تا کۆتایی ئەم بابەتە، بیرۆکەیەکی ڕوونت دەبێت کە چ توانایەک بە باشترین شێوە لەگەڵ پێداویستییەکانتان دەگونجێت.

 

بۆچی قەبارەی ئامێری جل شۆردن گرنگە

قەبارەی ئا ئامێری جل شۆردنی ماڵەوە ڕاستەوخۆ کاریگەری لەسەر ئەوە هەیە کە چەندە بە شێوەیەکی کارا دەتوانێت مامەڵە لەگەڵ جلشۆرەکەتدا بکات. توانا بە شێوەیەکی گشتی بە کیلۆگرام (کیلۆگرام) دەپێورێت، ئەمەش ئاماژەیە بۆ کێشی جل و بەرگی وشک کە ئامێرەکە دەتوانێت لە یەک خولدا مامەڵەی لەگەڵ بکات.

هەڵبژاردنی قەبارەی دروست کاریگەرییەکانی:

· کارایی شۆردن

· بەکارهێنانی وزە و ئاو

· فرێکوێنسیی جلشۆر

· چاودێری جل و بەرگ و مانەوە

ئامێری جل شۆردن بە قەبارەی گونجاو یارمەتیت دەدات ئەرکەکانی جلشۆر خێراتر تەواو بکەیت لە هەمان کاتدا کوالێتی قوماشەکە دەپارێزیت.

 

تێگەیشتن لە توانای ئامێری جل شۆردن

پێش هەڵبژاردنی ئامێرێک، گرنگە لەوە تێبگەین کە توانا لە ڕووی پراکتیکییەوە مانای چییە. کاتێک باس لە توانای ئامێری جل شۆردن دەکەین، ئاماژە بە کێشی جلشۆرە وشکەکان دەکەین کە ئامێرەکە دەتوانێت لە یەک خولدا مامەڵەی لەگەڵ بکات. ئەم ژمارەیە بەزۆری بە کیلۆگرام دەردەبڕدرێت، و یارمەتی بەکارهێنەران دەدات بۆ خەمڵاندنی ئەوەی کە دەتوانرێت لە یەک کاتدا چەند جل و بەرگ، جێگەی نوستن، یان شتومەکی تری قوماش بشۆردرێت.

زۆرێک لە کڕیاران وا دەزانن کە ئامێرێکی توانای بەرزتر هەمیشە هەڵبژاردەیەکی باشترە، بەڵام مەرج نییە ئەوە ڕاست بێت. توانای دروست بەندە بە قەبارەی ڕاستەقینەی ماڵەکەت و خووی جلشۆر و جۆرەکانی ئەو شتانەی کە بە بەردەوامی دەیشۆیت. بە ئەزموونی ئێمە، هەڵبژاردنی قەبارەی دروست یارمەتی باشترکردنی کارایی شۆردن دەدات، کەمکردنەوەی بەفیڕۆدانی ئاو و وزە، و ڕۆتینەکانی جلشۆرکردنی ڕۆژانە ئاسانتر دەکات.

خشتەی ڕێنمایی توانا

توانای (کگم)	قەبارەی ماڵێکی گونجاو	بەکارهێنانی ئاسایی
5-6 کیلۆگرام	1-2 کەس	جلشۆرێکی سوکی ڕۆژانە
7-8 کیلۆگرام	٢-٤ کەس	بەکارهێنانی بەردەوام لە ماڵەوە
9-10 کیلۆگرام	4-6 کەس	خێزانە گەورەکان
11 کیلۆگرام+	6+ کەس یان بەکارهێنانی قورس	شتومەکی گەورە، زۆر شۆردن

بە ئەزموونی ئێمە، زۆربەی ماڵەکان دەکەونە مەودای 7-10 کیلۆگرامەوە، کە هاوسەنگییەکی پراکتیکی لە نێوان کارایی و نەرمی و نەرمی پێشکەش دەکات. ئەم مەودایە قەبارەیە ئەوەندە گەورەیە بۆ بەکارهێنانی ئاسایی خێزان لە کاتێکدا هێشتا گونجاوە بۆ شوێنە ئاساییەکانی دانانی ماڵەوە.

 

چۆنیەتی هەڵبژاردنی ئامێری جل شۆردنی ماڵ بە قەبارەی گونجاو

هەڵبژاردنی قەبارەی گونجاوی ئامێری جل شۆری ماڵان زیاتر لە سەیرکردنی ژمارەی تواناکان بە تەنیا دەگرێتەوە. پێویستی بە هاوتاکردنی ئامێرەکە هەیە لەگەڵ ئەوەی کە ماڵەکەت چۆن لە ڕاستیدا دەژی و چۆن ئامێرەکە دەشوات و هەفتانە بەکاریدەهێنێت.

1. قەبارەی ماڵ

بەزۆری ژمارەی کەسانی ناو ماڵەکەت گرنگترین هۆکارە لە کاتی هەڵبژاردنی ئامێری جل شۆردن. کەسێکی تاقانە یان ژن و مێردێک بەگشتی کەمتر جلشۆر بەرهەم دەهێنن لە چاو ماڵێک کە منداڵ یان چەند ئەندامی خێزانەکەی تێدایە.

وەک ڕێنماییەکی گشتی:

بەکارهێنەری تاک  یان هاوسەر : ئامێرێکی بچووکتر لە مەودای 5-7 کیلۆگرام بەزۆری بەسە

خێزانەکانی  ٣-٤ کەسی : زۆرجار ئامێرێکی قەبارە ناوەندی لە مەودای ٧-٩ کیلۆگرامدا باشترین کاردەکات

·  خێزانە گەورەکان : توانای گەورەتری ٩ کیلۆ یان زیاتر پێشنیار دەکرێت

هەڵبژاردنی ئامێرێک کە لەگەڵ قەبارەی ماڵەکەتدا بگونجێت یارمەتیت دەدات لە دوو کێشەی باو دوور بکەویتەوە: باری زۆری ئامێرێکی بچووک یان کەم بەکارهێنانی ئامێرێک کە زۆر گەورە بێت. هەردوو دۆخەکە دەتوانن کارایی شۆردن کەم بکەنەوە و کاریگەرییان لەسەر ڕەزامەندی درێژخایەن هەبێت.

2. فرێکانسی جلشۆر

هەروەها چەند جار جلشۆر دەکەیت کاریگەری لەسەر قەبارەی ئایدیاڵی ئامێرەکە هەیە. هەندێک لە ماڵەکان پێیان باشە هەموو ڕۆژێک یان ڕۆژێکی تر باری بچووک بشۆن، لە کاتێکدا هەندێکی تر پێیان باشە هەموو جلشۆرەکان بە وەجبەی کەمتر و گەورەتر بکەن.

بۆ نموونە:

·  زۆر شۆردن : ڕەنگە ئامێرێکی بچووکتر بەس بێت چونکە بارەکان سووکتر و ڕێکترن

·  شۆردنی کەمتر : ئامێرێکی گەورەتر پراکتیکیترە چونکە دەتوانێت لە یەک خولدا مامەڵە لەگەڵ جل و بەرگی زیاتر بکات

بۆ ئەو ماڵانەی کە هەفتانە کەمتر جل شۆردنیان پێ باشترە، ئامێرێکی توانای گەورەتر دەتوانێت کات پاشەکەوت بکات و ژمارەی گشتی خولەکان کەم بکاتەوە. ئەمە دەتوانێت بە تایبەتی یارمەتیدەر بێت بۆ خێزانە سەرقاڵەکان، هاوسەرە کارکەرەکان، یان ئەو ماڵانەی کە منداڵیان هەیە.

3. جۆرەکانی جلشۆر

هەموو جلشۆرەکان بە یەک شێوە شوێن ناگرن. ڕەنگە چەند کراس و پانتۆڵێک کێشیان کەمتر بێت و بە ئاسانی جێی ببێتەوە، لەکاتێکدا شتە گەورەکانی وەک بەتانی و ئاسوودەیی و پەردە و خاولی دەتوانن بە خێرایی تەپڵەکە پڕ بکەنەوە.

ئەگەر بە بەردەوامی خۆت بشۆیت:

· جێگەی نوستن و ئاسوودەیی

· خاولی و قوماشی قورس

· یەکپۆشی کارکردن یان جل و بەرگی ئەستوورتر

· کەرەستەی وەرزی ناوماڵ وەکو کەڤەری کوشن یان پەردە

پاشان بەزۆری ئامێری جل شۆردنی ماڵەوەی گەورەتر هەڵبژاردەیەکی باشترە. تەنانەت ئەگەر ماڵەکەت زۆر گەورە نەبێت، بوونی ئەم بارە گەورەکان دەتوانێت پاساو بۆ توانای بەرزتر بهێنێتەوە. لە ڕوانگەی ئێمەوە زۆرێک لە بەکارهێنەران ئەم فاکتەرە بە کەم دەزانن و تەنها دوای هەوڵدان بۆ شۆردنی شتە گەورەکان لەناو ئامێرێکدا کە هەست بە بچووکییەکی زۆر دەکەن، درکی پێدەکەن.

4. بەردەستبوونی شوێن

شوێنی دانانی بەردەست لە ماڵەکەتدا ڕەچاوکردنی گرنگی دیکەیە. لە کاتێکدا توانا گرنگە، ئامێرەکە هێشتا پێویستی بە جێی خۆیەتی لە شوێنی دیاریکراوی جلشۆر، گۆشەی چێشتخانە، حەمام، یان ژووری خزمەتگوزاری.

بەگشتی: ١.

· شوێنە بچووکەکان، وەک شوقە یان ماڵە بچووکەکان، ڕەنگە پێویستیان بە ئامێری جل شۆردنی بچووکتر هەبێت

· ماڵە گەورەکان بەزۆری دەتوانن مۆدێلی توانای بەرزتر لەخۆبگرن بە کەمتر سەختی

پێش ئەوەی کڕینێک بکەیت، هەمیشە ژیرانەیە کە پێوانە بکەیت:

· پانی

· قووڵی

· بەرزی

· شوێنی کردنەوەی دەرگاکە

· هەواگۆڕکێ و شوێنی دەوروبەری

هەمیشە پێش هەڵبژاردنی ئامێری جل شۆردن شوێنی دانانەکەت بپێو. ئامێرێک کە توانای ئایدیاڵ پێشکەش بکات بەڵام بە باشی جێی نابێتەوە دەتوانێت کێشەی دانانی ناپێویست دروست بکات و ئاسانکاری لە بەکارهێنانی ڕۆژانەدا کەم بکاتەوە.

5. کارایی وزە و ئاو

ئامێرە گەورەکان بە شێوەیەکی گشتی ئاو و وزەی زیاتر بەکاردەهێنن لە هەر خولێکدا، بەڵام دەتوانن کاراتر بن کاتێک بە دروستی بەکاردەهێنرێن. کلیلەکە تەنها قەبارەی ئامێرەکە نییە، بەڵکو چۆن لەگەڵ قەبارەی ڕاستەقینەی بارەکەتدا دەگونجێت.

لێرەدا دوو خاڵی گرنگ دەخەینەڕوو کە دەبێت لەبەرچاو بگیرێن:

· بەڕێوەبردنی بارێکی تەواو لە ئامێرێکی گەورەدا بەزۆری کارامەیە

· بەڕێوەبردنی باری بچووک لە ئامێرێکی گەورەدا ڕەنگە ئاو و وزە و پاککەرەوە بەفیڕۆ بدات

لە ڕوانگەی ئێمەوە، هەڵبژاردنی قەبارەی گونجاو دڵنیای دەدات لە کارایی گونجاو نەک تەنها هەڵبژاردنی گەورەترین بژاردەی بەردەست. ئامێرێکی قەبارە گونجاو دەتوانێت یارمەتیدەر بێت لە کەمکردنەوەی تێچووی خزمەتگوزارییە درێژخایەنەکان لە هەمان کاتدا باشترکردنی کارایی گشتی.

لە ڕووی پراکتیکییەوە، ماڵێک کە بەردەوام ئامێرێکی ٩ کیلۆگرام پڕ بکاتەوە، پێدەچێت سوود لەو قەبارەیە وەربگرێت. بەڵام تاکە بەکارهێنەرێک کە باری زۆر بچووک ئەنجام دەدات، ڕەنگە باشتر لەلایەن یەکەیەکی بچووکترەوە خزمەت بکرێت کە لە نزیکەوە لەگەڵ شێوازی بەکارهێنانی ڕاستەقینەی خۆیاندا بگونجێت.

 

ئامێری جل شۆردنی بچووک vs گەورە

خشتەی بەراوردکردن

تایبەتمەندی	توانای بچووک	توانای گەورە
پێویستی شوێن	کۆمپاکت	گەورەتر
بەکارهێنانی وزە	کەمتر لە هەر خولێکدا	بەرزترە بۆ هەر خولێک
قەبارەی جلشۆر	سنووردار	بەرز
باشترین بۆ...	تاقانە، ماڵە بچووکەکان	خێزانەکان، بەکارهێنانی قورس
نەرمی و نەرمی	کەمتر	زیاتر

ئەم بەراوردکردنە نیشان دەدات کە قەبارەی 'باشترین' بە تەواوی پەیوەستە بە خووەکانی بەکارهێنانی تۆوە.

 

هەڵە باوەکان لە کاتی هەڵبژاردنی قەبارەی ئامێری جل شۆردن

بە ئەزموونی ئێمە زۆرجار کڕیاران ئەم هەڵانەی خوارەوە دەکەن:

1. هەڵبژاردنی زۆر بچووک

ئامێرێک کە زۆر بچووک بێت پێویستی بە چەندین خول هەیە، ئەمەش کات و ماندووبوون زیاد دەکات.

2. هەڵبژاردنی زۆر گەورە

ئامێرە گەورەکان ئەگەر بە شێوەیەکی کارا بەکارنەهێنرێن، ڕەنگە ببێتە هۆی بەفیڕۆدانی ئاو و وزە.

3. پشتگوێخستنی پێداویستییەکانی داهاتوو

قەبارەی ماڵ و پێداویستییەکانی جلشۆر لەوانەیە بە تێپەڕبوونی کات بگۆڕێت.

4. سەیرکردنی شتە گەورەکان

بیرنەکردنەوە لە جێگەی نوستن یان شتە گەورەکان، دواتر دەبێتە هۆی ناڕەحەتی.

دوورکەوتنەوە لەم هەڵانە دەتوانێت یارمەتیت بدات لە هەڵبژاردنی ئامێرێک کە هەم پێداویستییەکانی ئێستا و هەم پێداویستییەکانی داهاتوو دابین بکات.

 

بیرکردنەوەکانی کۆتایی

هەڵبژاردنی قەبارەی گونجاوی ئامێری جل شۆری ماڵەوە بڕیارێکی سەرەکییە کە کاریگەری لەسەر ئاسانکاری ڕۆژانە و کارایی وزە و ڕەزامەندی درێژخایەن هەیە. بە لەبەرچاوگرتنی هۆکارەکانی وەک قەبارەی ماڵ، فرێکوێنسیی جلشۆر، جۆرەکانی جل و بەرگ و شوێنی بەردەست، دەتوانیت ئامێرێک هەڵبژێریت کە بەڕاستی لەگەڵ شێوازی ژیانتدا بگونجێت.

بە ئەزموونی ئێمە وەک بەرهەمهێنەرێک لە پیشەسازی ئامێری ناوماڵدا، بۆمان دەرکەوتووە کە ئەو کڕیارانەی لە سەرەتاوە توانای گونجاو هەڵدەبژێرن، مەیلیان هەیە بە تێپەڕبوونی کات ئەنجامێکی باشتر و ڕەزامەندی زیاتر بەدەستبهێنن. ئامێری جل شۆردن کە بە باشی هاوتا بێت نەک هەر ڕۆتینەکەت ئاسان دەکات بەڵکو یارمەتیت دەدات کات و ئاو و وزەت بۆ پاشەکەوت بکەیت.

ئەگەر تۆ بەدوای چارەسەری جێی متمانە و کارامەی ئامێری جل شۆردنی ماڵدا دەگەڕێیت یان دەتەوێت باشتر لەوە تێبگەیت کە کام توانا لەگەڵ پێداویستییەکانتان دەگونجێت، دەتوانیت زیاتر لێیەوە فێر بیت ئامێری ماڵەوەی فیلۆنگ . ئەزموونی ئەوان لە دروستکردنی ئامێری ناوماڵدا دەتوانێت یارمەتیت بدات بۆ دۆزینەوەی چارەسەری پراکتیکی و کارا کە بەپێی پێداویستییەکانی ماڵەکەت بگونجێت.

 

پرسیارە بەردەوامەکان

1. ئامێری جل شۆردنی ماڵ بە قەبارەی چ قەبارەیەک باشترینە بۆ خێزانێکی چوار کەسی؟

ئامێری جل شۆردنی ماڵەوەی 7-9 کیلۆگرام بە شێوەیەکی گشتی باشترینە بۆ خێزانێکی چوار کەسی، توانای پێویستی بەس بۆ پێداویستییەکانی جلشۆری ئاسایی پێشکەش دەکات.

2- ئایا ئامێری جل شۆردنی گەورەتر هەمیشە باشترە؟

مەرج نییە. ئامێرێکی گەورەتر تەنها کاتێک کارامەیە کە لەگەڵ باری تەواودا بەکاربهێنرێت. ئەگەرنا لەوانەیە ئاو و وزە بەفیڕۆ بدات.

3- ئایا ئامێری جل شۆری بچووک دەتوانێت مامەڵە لەگەڵ شتە گەورەکان بکات؟

لەوانەیە ئامێرە بچووکەکان لەگەڵ شتە گەورەکانی وەک بەتانی یان ئاسوودەییەکاندا کێشەیان هەبێت. ئامێرێکی توانای بەرزتر پێشنیار دەکرێت بۆ ئەم جۆرە بارانە.

4- چۆن بزانم ئامێری جل شۆردنەکەم قەبارەی گونجاوە؟

ئەگەر زۆرجار چەندین خول بەڕێوە دەبەیت یان ناتوانیت شتە گەورەکان دابنێیت، لەوانەیە ئامێرەکەت زۆر بچووک بێت. ئەگەر زۆرجار نیوە بارەکان بەڕێوەببەیت، لەوانەیە زۆر گەورە بێت.