Views: 0 Author: Site Editor Ɣeyiɣi si Wotae: 2025-04-20 Dzɔtsoƒe: Teƒe
Ðe wò nufamɔ̃a yɔ fũ ɣesiaɣi si nètrɔ gbɔ tso nuɖuɖudzraƒea? Esi aƒe geɖe wu va le nu ƒlem le agbɔsɔsɔ gã me eye wole nuɖuɖu siwo wofa tsikpe me dzram ɖo la, zi geɖe la, nufamɔ̃ siwo wozãna tsã la meganɔa anyi o. Afi siae aɖaka gã si wotsɔa nufamɔ̃ wɔe ate ŋu ana tɔtrɔ gã aɖe nava. Esi nudzraɖoƒe ƒe kuxiwo gbɔkpɔnu siwo anɔ anyi ɣeyiɣi didi ƒe didi le dzidzim ɖe edzi ta la, ele vevie be nàdzro alesi mɔ̃ sia ate ŋu akpɔ wò nuhiahiãwo gbɔe me. Feilong, si nye ŋkɔ si dzi woka ɖo le aƒemenuzazãwo me tso ƒe 1995 me, wɔa nufamɔ̃ deŋgɔ siwo wowɔ be woatsɔ akpɔ nuhiahiã vovovowo gbɔ, siwo dometɔ aɖewoe nye... aɖaka gã siwo wotsɔa nufamɔ̃ wɔe siwo sɔ nyuie na nuɖuɖu gbogbo aɖewo dzadzraɖo. Le nyati sia me la, míadzro nusi na aɖaka gã siwo wotsɔa nufamɔ̃ wɔe le etɔxɛ alea gbegbe, kple nusita woate ŋu anye kpeɖeŋutɔ nyuitɔ kekeake na wò aƒea me.

Nufamɔ̃ ƒe aɖaka gã nye nufamɔ̃ si le tsia dzi si me xɔ si me goglo eye wòkeke, si wowɔ be woatsɔ adzra nuɖuɖu ɖo le agbɔsɔsɔ gã me. To vovo na nufamɔ̃ siwo le tsitrenu xoxowo la, mɔ̃ siawo ƒe nɔnɔme ʋuna le etame, si wɔnɛ be wò nuwo kpɔkpɔ nɔa bɔbɔe, vevietɔ ne woƒo wo nu ƒu ɖe wo nɔewo dzi. Feilong ƒe akɔta nufamɔ̃wo ƒe lolome le vovovo, si wɔnɛ be wokpɔa egbɔ be kpɔɖeŋu aɖe li si sɔ na aƒe alo dɔwɔƒe ɖesiaɖe.
Viɖe vevi siwo le nufamɔ̃ gã aɖe ŋu dometɔ ɖekae nye ŋutete si le esi be wòadzra nu vovovowo ɖo— tso lã kple ƒumelãwo dzi va ɖo amagbewo kple nuɖuɖu siwo wofa tsikpe me dzi. Esɔ nyuie na amesiwo lɔ̃a nuƒle le agbɔsɔsɔ gã me, ɖaɖa nu gãwo do ŋgɔ, alo ɖeko wòhiã be woadzra nuɖuɖu ɖo hena ɣeyiɣi didi aɖe. Eɖanye ƒome gã aɖe mee nèle alo ɖeko nèkpɔa dzidzɔ ɖe nuɖuɖu vovovo siwo wofa tsikpe me ƒe amesinɔnɔ ŋu ko o, aɖaka gã aɖe si wotsɔa nufamɔ̃ wɔe la naa teƒe geɖe si woadzra nuɖuɖu ɖo hena ɣeyiɣi didi aɖe. Eɖanye ƒome gã aɖe mee nèle alo ɖeko nèkpɔa dzidzɔ ɖe nuɖuɖu vovovo siwo wofa tsikpe me ƒe amesinɔnɔ ŋu ko o, aɖaka gã aɖe si wotsɔa nufamɔ̃ wɔe la naa teƒe geɖe si nàdzra nu ɖo ahawɔ ɖoɖo ɖe eŋu.
Nufamɔ̃ siawo hã te ŋu wɔa dɔ le mɔ vovovowo nu ale gbegbe. Eɖanye be ahiã be nàdzra ice cream, atikutsetse siwo wofa tsikpe me, nuɖuɖu siwo woɖa, alo lã siwo woƒle le agbɔsɔsɔ gã me gɔ̃ hã ɖo fũ o, akɔtaɖonuwo ate ŋu akpɔ nuɖuɖu vovovowo gbɔ. Alesi nufamɔ̃ gã la ƒe nɔnɔme le tsia dzi hã kpɔa egbɔ be nuɖuɖua nɔa dzoxɔxɔ nyuitɔ me be wòadzrae ɖo, si wɔnɛ be eƒe agbenɔƒe didi wu eye wòléa eƒe nyonyome me ɖe asi ɣeyiɣi didi wu.
Nusiwo doa dzidzɔ na ame wu le nufamɔ̃ gã aɖe ŋue nye ŋutete si le esi be wòadzra ga ɖo le ɣeyiɣi aɖe megbe. Ne èƒle nuɖuɖu le agbɔsɔsɔ gã me la, zi geɖe la, èdzraa ga ɖo ne wotsɔe sɔ kple nuɖuɖu suewo ƒle le mɔzɔzɔ geɖe yi fiasea me. Ne nufamɔ̃ gã aɖe le asiwò la, àte ŋu adzra nuwo ɖo ne wole wo dzram alo aƒle agbɔsɔsɔ gãwo le asi gãwo dzi, si ɖea ga si wozãna ɖe nu ɖeka ŋu dzi kpɔtɔna ŋutɔ. Nudzraɖoƒe ƒe kuxia gbɔkpɔnu sia ƒomevi nana wònɔa bɔbɔe be woawɔ asiɖeɖe le nu gbogbowo ŋu kple nudzadzra le ɣeyiɣi aɖewo me ŋudɔ.
Tsɔ kpe ɖe eŋu la, nufamɔ̃ gã aɖe ate ŋu akpe ɖe ŋuwò nàɖe nuɖuɖu ƒe gbegblẽ dzi akpɔtɔ. Nuɖuɖu siwo wodzra ɖo nyuie ɖe akɔta ƒe nufamɔ̃ me nɔa anyi didi wu, si fia be mɔzɔzɔ ʋɛ aɖewo koe yia fiasea me eye womate ŋu atsɔ nuɖuɖu siwo gblẽ aƒu gbe o. Dzoxɔxɔ si le akɔta ƒe nufamɔ̃wo me kpena ɖe nuɖuɖua ƒe nyonyome ŋu, eyata èkpɔa viɖe geɖe tso nu ɖesiaɖe si nèƒle me. Ne wotsɔe sɔ kple nu suesuesue siwo woƒlena enuenu la, esia fia be woadzra ga ɖo ɣeyiɣi didi, menye le nuɖuɖu ƒe asi ɖeɖeko me o, ke le nuɖuɖudzraƒewo ƒeƒle enuenu dzi ɖeɖe kpɔtɔ hã me.
Bu alesi wòanɔ bɔbɔe wu hã ŋu kpɔ. Le esi teƒe be nàƒle nuɖuɖu siwo wofa tsikpe me kwasiɖa sia kwasiɖa alo kwasiɖa eve ɖesiaɖe, kple nufamɔ̃ gã aɖe la, àte ŋu aƒle nu gã ɖeka le agbɔsɔsɔ gã me eye nàna woadzra wò nusiwo katã wofa tsikpe me ɖo eye woanɔ klalo be woayi ɣleti geɖe. To mɔ sia dzi la, àƒo asa na alesi wòhiã be nàƒu du ayi nuɖuɖudzraƒe ɣesiaɣi si nu siwo wofa tsikpe me vɔ le ŋuwò, si ana nàkpɔ ɣeyiɣi kple ga geɖe le esia wɔwɔ me.
Tsɔ kpe ɖe eŋu la, ne èdzra nuɖuɖuwo ɖo le mɔ si ana nufamɔ̃ nagafiã alo agblẽ nu o nu la, èkpɔa egbɔ be nuɖuɖu si nèƒle la léa eƒe vivi kple nunyiame si le eme la me ɖe asi. Teƒe kple nunɔamesiwo zazã nyuie sia ganaa wò gadede nu gbogbowo ƒeƒle me dzina ɖe edzi, si wɔe be wònye tiatia si me nunya le na nuƒlela bibi siwo le didim be yewoadzra ga ɖo ɖe yewoƒe nuɖuɖufewo ŋu.
Ne èkpɔe gbã la, ɖoɖowɔwɔ ɖe akɔta ƒe nufamɔ̃ ŋu adze abe kuxi aɖe ene le alesi wòʋuna le etame ta. Gake ne ènya zu numame na ɖoɖoa ko la, àkpɔe be enaa nuɖuɖu siwo wodzra ɖo la kpɔkpɔ le bɔbɔe. Teƒe gã si le ʋuʋu ɖi la na be nàte ŋu aƒo nuwo nu ƒu ahaɖo wo ɖe ɖoɖo nu le woƒe lolome alo woƒe ƒomevi nu, eyata nusianu dzena eye nàte ŋu aɖo wo gbɔ.
Be woakpe ɖe ɖoɖowɔwɔ ŋu la, wotsɔa nudzraɖoƒe siwo me nunya le kple numamãnuwo ɖo Feilong ƒe nufamɔ̃ gãwo me. Nugoe siawo nana nète ŋu mãa nuɖuɖu ɖe hatsotsowo me— lãwo, amagbewo, nuɖuɖu siwo wofa tsikpe me—ale be màgaku nu siwo wofa tsikpe me o. Àte ŋu azã aŋekotoku siwo me kɔ hã atsɔ ade dzesi nusiwo le eme bɔbɔe eye màgagblẽ ɣeyiɣi ɖe nuwo didi ŋu o. Kusi siwo woate ŋu aɖe ɖa gɔ̃ hã le mɔ̃ geɖe me na nu suewo, si wɔnɛ be wònɔa bɔbɔe be nàlé nusiwo nèhiã evɔ màɖe fu na nufamɔ̃ bliboa o.
Alesi wowɔ nufamɔ̃a ƒe nufamɔ̃a hã na wònɔa bɔbɔe be woadzra nu siwo lolo wu ɖo, elabena woate ŋu aƒo wo nu ƒu nyuie evɔ womaxɔ teƒe geɖe o. Le ƒome gãwo alo amesiame si ɖaa nu le agbɔsɔsɔ gã me enuenu gome la, teƒe tɔxɛ aɖe si woate ŋu age ɖo bɔbɔe si me woadzra nuɖuɖu siwo woɖa alo nusiwo wotsɔ wɔa nuɖuɖua ɖo ƒe amesinɔnɔ ate ŋu agblẽ ɣeyiɣi geɖe.
Togbɔ be ɖewohĩ alesi woʋua etame la masɔ na amesiame o hã la, ememe kekeme kple habɔbɔa ƒe nɔnɔme siwo ŋu wobu nyuie la na wònye tiatia sesẽ aɖe si woate ŋu adzra nuɖuɖu gbogbo aɖewo ɖo. Xɔ siwo me goglo la kpɔa egbɔ be àte ŋu adzra nuɖuɖu gbogbo aɖewo ɖo, eye ne èwɔ ɖoɖo vie la, àte ŋu awɔ teƒe si le sentimeta ɖesiaɖe ŋudɔ nyuie. Tsɔ kpe ɖe eŋu la, wowɔ aɖaka gã geɖe siwo wotsɔa nufamɔ̃ wɔe be woazã ŋusẽ nyuie o, si ana be màtsi dzi ɖe elektrikŋusẽ ƒe fe gbogbowo ŋu le ŋusẽzazã fũu akpa ta o.
Nufamɔ̃ gãwo te ŋu wɔa dɔ le mɔ vovovowo nu eye woate ŋu atsɔ wo ade wò aƒea ƒe akpa vovovowo. Teƒe siwo wodzraa mɔ̃ siawo ɖo wue nye anyigbaxɔdzowo, ʋudzraɖoƒewo, alo xɔ siwo me wozãa nuzazãwo le. Zi geɖe la, teƒe siawo naa teƒe si hiã kple nɔnɔme nyuitɔ siwo me woadzra nufamɔ̃ gã aɖe ɖo. Esi wònye be mehiã be woatsɔ akɔtamɔ̃wo ade nuɖaƒe o ta la, woate ŋu ana wo naganɔ mɔa dzi o, si ana wò nuɖaƒea nanɔ anyi kpoo.
Le anyigbaxɔdzowo alo ʋudzraɖoƒewo, afisi yame ƒe dzoxɔxɔ nɔa anyi kpoo wu la, wò nufamɔ̃ ate ŋu awɔ dɔ nyuie evɔ dzoxɔxɔ alo vuvɔ manɔ eme o. Gake ne èɖoe be yeatsɔ nufamɔ̃a ƒe aɖaka ade teƒe si tsi megena ɖo fũ o la, kpɔ egbɔ be dzoxɔxɔa nasɔ be nufamɔ̃a nakpɔ ŋusẽ nyuie. Wotrɔ asi le Feilong ƒe nufamɔ̃ gãwo ŋu be woawɔ dɔ nyuie le nɔnɔme vovovowo me, eyata àte ŋu atsɔ wo aɖo teƒe si nètia kple kakaɖedzi evɔ màtsi dzi ɖe dɔwɔwɔ ƒe nyawo ŋu o.
Ðewohĩ xɔdɔme alo ʋudzraɖoƒe manɔ aƒe aɖewo me o, eye le nɔnɔme sia me la, xɔ si me wozãa nuzazãwo le alo xɔ si me womezãa nu le o ate ŋu anye teƒe nyuitɔ na wò nufamɔ̃ gã la. Zi geɖe la, teƒe nɔa xɔ siawo me be woatsɔ mɔ̃ gãwo ade, eye ne ètsɔ wò nufamɔ̃ da ɖe teƒe si amewo meva yina fũ o la, ena wò nuɖaƒe gakpɔtɔ nye nusi me nuwo mekɔ o evɔ wògakpɔtɔ naa wò nufamɔ̃ siwo le tsikpe me la kpɔkpɔ bɔbɔe.
Kpuie ko la, a aɖaka gã si wotsɔa nufamɔ̃ wɔe nye ŋgɔyiyi nyui aɖe na aƒewo alo dɔwɔƒe siwo hiã nudzraɖoƒe bubu na nuɖuɖu gbogbo aɖewo. Eɖanye be èle didim be yeadzra ga ɖo to nuƒle le agbɔsɔsɔ gã me me, aɖe nuɖuɖu gbegblẽ dzi akpɔtɔ, alo ɖeko nèhiã teƒe geɖe wu be yeadzra nusiwo wofa tsikpe ɖo ɖo o, nufamɔ̃ gã aɖe naa viɖeawo katã. Esi wònye be eƒe nudzraɖoƒe deto kple ŋusẽzazã nyuie ƒe ŋutetewo ta la, enye nusi wòle be amesiame si dea asixɔxɔ nusiwo sɔ kple gadzadzraɖo ɣeyiɣi didi ŋu nanɔ esi.
Wotrɔ asi le Feilong ƒe aɖaka gã siwo wotsɔa nufamɔ̃ wɔe ŋu kple susu be woƒe nyonyome, woƒe dɔwɔwɔ, kple woƒe asi bɔbɔ. Wole lolome vovovowo me be woakpɔ wò nuhiahiãwo gbɔ, eye woate ŋu akpe ɖe ŋuwò nàna wò nuɖuɖudzraɖoƒe nanyo ɖe edzi esime nèle ɖoɖo wɔm ɖe wò nuɖaƒe alo nudzraɖoƒea ŋu nyuie wu eye wòwɔa dɔ nyuie wu. Esi míaƒe akɔta ƒe nufamɔ̃wo le nusiwo le abe nudzraɖoƒe siwo me nunya le, kusi siwo woate ŋu aɖe, kple aɖaŋu siwo zãa ŋusẽ nyuie ene ta la, ekpɔa egbɔ be yeate ŋu adzra wò nu gbogboawo ɖo bɔbɔe eye wò susu nadze akɔ anyi.