Views: 0 Author: Site Editor Ɣeyiɣi si Wotae: 2025-05-13 Dzɔtsoƒe: Teƒe
Nuɖuɖudzraɖoƒe nyuie le vevie le egbegbe nuɖaƒe ɖesiaɖe, vevietɔ esi aƒewo le agbagba dzem be yewoakpɔ egbɔkpɔnu siwo ŋu ɖoɖo le wu, siwo sɔ, eye womegazãa teƒe geɖe o. Tiatia siwo ame geɖe lɔ̃a zazã wu eye wowɔa dɔ nyuie wu le nuɖuɖu tsɔtsɔ de tsikpe me kple edzadzraɖo me dometɔ aɖewoe nye nufamɔ̃ si le tsitrenu. Esi wònye be nufamɔ̃ si le tsitrenu la le tsitrenu eye wòwɔa ɖoɖo ɖe nu ŋu nyuie ta la, va le mɔ̃ si hiã vevie na ƒomewo, ame ɖekaɖekawo, kple dɔwɔƒewo siaa zum kabakaba. Le Feilong la, míese alesi mɔ̃ deŋgɔ siwo ƒe asi bɔbɔ, siwo kpɔa egbegbe agbenɔnɔ ƒe nuhiahiãwo gbɔ ƒe didi si le dzidzim ɖe edzi la gɔme. Tso ƒe 1995 me la, Feilong nye aƒemenuzazãwo wɔƒe si dzi woka ɖo, siwo dometɔ aɖewoe nye nufamɔ̃ siwo le tsitrenu, siwo wowɔ be woana nuɖuɖudzraɖoƒe ƒe kuxiwo gbɔ kpɔnu nyuitɔ kekeake. Mina míadzro alesi wòwɔe me nufamɔ̃ siwo le tsitrenu nana nuɖuɖu dzrana ɖo nyuie wu kple nusita wòle be woanye nu vevi aɖe le nuɖaƒe ɖesiaɖe.

Esi egbegbe agbenɔnɔ ƒe ablaɖeɖe le dzidzim ɖe edzi la, alesi wòhiã be woadzra nuɖuɖu ɖo ɖe ɖoɖo nu eye wòawɔ dɔ nyuie alea gbegbe kpɔ o. Amewo le mɔ siwo dzi woato ana nuɖuɖu nanɔ yeye ɣeyiɣi didi, aɖe gbeɖuɖɔ dzi akpɔtɔ, eye woawɔ teƒe si li la ŋudɔ nyuie dim. Esia nye nyateƒe vevietɔ na ƒomewo kple ame ɖekaɖeka siwo ƒlea nuɖuɖu le agbɔsɔsɔ gã me, dzraa nuɖuɖu siwo susɔ ɖo, alo lɔ̃a nuɖuɖu siwo wofa tsikpe me ƒle. Togbɔ be akɔtafamɔ̃ siwo wozãna tsã la wɔa dɔ hã la, seɖoƒe li na wo le ɖoɖowɔwɔ kple alesi woate ŋu akpɔe gome. Gake nufamɔ̃ siwo le tsitrenu ya kpɔa kuxi siawo gbɔ ŋkume kple ŋkume kple woƒe nɔnɔme kple nɔnɔme yeyewo, si wɔnɛ be nuɖuɖudzraɖoƒewo nɔa bɔbɔe wu eye woate ŋu akpɔ wo dzi.
Nufamɔ̃ si le tsitrenu la va le nuɖaƒe vevi aɖe zum kabakaba le susu vovovowo ta. Eƒe nɔnɔme si le tsitrenu la ɖea mɔ be woate ŋu awɔ nudzraɖoƒe si le ɖoɖo nu wu, si zazã le bɔbɔe wu ne wotsɔe sɔ kple akɔta ƒe nufamɔ̃wo. To vovo na akɔta nufamɔ̃ siwo bia tso ezãlawo si be woaku nuɖuɖu siwo wofa tsikpe me ƒe ƒuƒoƒo me la, nufamɔ̃ siwo le tsitrenu naa woate ŋu akpɔ nuawo katã bɔbɔe ne wokpɔ wo katã ko eye woate ŋu aɖo wo gbɔ bɔbɔe. Esia wɔnɛ be wònɔa bɔbɔe be nàke ɖe nusiwo nèhiã ŋu kaba, si xea mɔ na nuɖuɖu siwo woŋlɔ be eye wòɖea gbeɖuɖɔ dzi kpɔtɔna. Le amesiame si le didim be yeana yeƒe nuɖaƒe nanyo ɖe edzi gome la, nufamɔ̃ si le tsitrenu naa nu nyuiwo kple nusi sɔ hã.
Viɖe vevi siwo le nufamɔ̃ siwo le tsitrenu ŋu dometɔ ɖekae nye woƒe nɔnɔme si le tsitrenu si mexɔa teƒe geɖe o. Nufamɔ̃ si le tsitrenu la wɔa teƒe si le tsitrenu ŋudɔ bliboe, si wɔnɛ be woate ŋu adzra nu geɖe ɖo le afɔti sue aɖe me. Eɖanye amagbe siwo wofa tsikpe me, lã, ice cream, alo nuɖuɖu siwo wofa tsikpe me dzram ɖo o, nufamɔ̃ si le tsitrenu kpena ɖe ŋuwò be wò nufamɔ̃a nasɔ gbɔ wu. To vovo na akɔta ƒe nufamɔ̃ siwo hiã be nàbɔbɔ ahaɖo gogloƒe hafi akpɔ nuɖuɖu la, nufamɔ̃ si le tsitrenu na nète ŋu nɔa tsitrenu esime nèle gegem ɖe agbalẽdzraɖoƒe kple xɔ ɖesiaɖe me.
Alesi nufamɔ̃ siwo le tsitrenu le tsitrenu la fia be wodzraa nuɖuɖu ɖo ɖe agbalẽdzraɖoƒe siwo woate ŋu akpɔ bɔbɔe, si wɔnɛ be wònɔa bɔbɔe be woaxɔ nuwo evɔ mehiã be woaku nu siwo wofa tsikpe me ƒe ƒuƒoƒo o. Esia ɖea vi ŋutɔ na nuwo ɖoɖo ɖe ɖoɖo nu le woƒe ƒomevi, woƒe lolome, alo zi nenie wozãa wo nu, si ate ŋu asesẽ le akɔta ƒe nufamɔ̃wo me. Eɖanye nufamɔ̃ goglo aɖe le asiwò na lã gã siwo wotso alo nu suewo abe atikutsetse kple amagbe siwo wofa tsikpe ene o, nufamɔ̃ si le tsitrenu na nète ŋu ɖoa nusianu ɖe ɖoɖo nu nyuie be nàte ŋu akpɔe bɔbɔe.
Nufamɔ̃ siwo le tsitrenu la ƒe agbalẽdzraɖoƒe, agbalẽdzraɖoƒe, kple xɔ geɖe le wo ŋu, eye wowɔ wo dometɔ ɖesiaɖe be wòakpe ɖe ŋuwò nàdzra nuɖuɖu ɖo ahawɔ ɖoɖo ɖe eŋu nyuie wu. Nɔnɔme siawo na nète ŋu dzraa nuɖuɖu ɖo le mɔ si ana nuɖuɖua nasɔ gbɔ wu eye wòate ŋu akpɔe siaa. Àte ŋu ama nuɖuɖu ƒomevi vovovowo, abe lã siwo wofa tsikpe me, amagbewo, kple nuɖuɖu siwo woɖa ene, si ana wòanɔ bɔbɔe be nàke ɖe nusiwo nèhiã ŋu evɔ màhe tɔtɔ aɖeke si mehiã o vɛ o. Nufamɔ̃ geɖe siwo le tsitrenu hã va kple agbalẽdzraɖoƒe siwo woate ŋu atrɔ asi le, eyata àte ŋu atrɔ asi le nudzraɖoƒea ŋu wòasɔ ɖe nu gãwo alo suewo nu.
Tsɔ kpe ɖe woƒe nɔnɔme si le tsitrenu kple xɔ geɖe siwo le wo me ŋu la, wotsɔ ɖoɖowɔwɔ ƒe nɔnɔme siwo me nunya le de nufamɔ̃ geɖe siwo le tsitrenu la me. Nu siawo nana be nufamɔ̃ si le tsitrenu zazã le wò nuɖaƒe ƒe nɔnɔme bliboa nyona ɖe edzi.
Nufamɔ̃ geɖe siwo le tsitrenu la ƒe agbalẽdzraɖoƒe siwo woate ŋu atrɔ asi le le wo ŋu, si wɔnɛ be nàte ŋu atrɔ asi le xɔa me ƒe ɖoɖo ŋu wòasɔ ɖe wò hiahiã tɔxɛwo nu. Eɖanye be èhiã teƒe bubu na nu gãwo abe koklozi blibo ene alo nèdi be yeawɔ akpa suewo na nuɖuɖu siwo wofa tsikpe me o, agbalẽdzraɖoƒe siwo woate ŋu atrɔ asi le la naa woate ŋu atrɔ ɖe nɔnɔmewo ŋu eye wònana wònɔa bɔbɔe be nàwɔ ɖoɖo ɖe wò nuɖuɖu ŋu nyuie. Nɔnɔme sia hã nana nète ŋu dzraa nu vovovo siwo ƒe nɔnɔme kple lolome to vovo ɖo evɔ màgblẽ teƒea o.
Nu bubu si ŋu viɖe le si wokpɔna le nufamɔ̃ geɖe siwo le tsitrenu me enye agbalẽdzraɖoƒea ƒe ŋgɔgbe siwo me kɔ. Agbalẽdzraɖoƒe siawo siwo me kɔ la wɔnɛ be nàte ŋu akpɔ nusi le eme bɔbɔe evɔ mahiã be nàʋu wo o, si wɔnɛ be wònɔa bɔbɔe be nàke ɖe nusi nèhiã ŋu ahalée. Eɖanye atikutsetse siwo wofa tsikpe, lã, alo ice cream dim nèle o, agbatsɔkeke ƒe ŋgɔgbekpa siwo me kɔ la meɖea ɣeyiɣi dzi kpɔtɔna eye wòɖea mɔnukpɔkpɔ si li be nuɖuɖu be alo agblẽ ɖi la dzi kpɔtɔna.
Wotrɔ asi le nufamɔ̃ geɖe siwo le tsitrenu ŋu be woate ŋu adzra nu ɖo le ʋɔtru nu, si naa xɔ bubu siwo me woate ŋu age ɖo kabakaba la le. Akpa siawo sɔ nyuie na nu suewo alo esiwo wozãna enuenu, abe numeɖenu siwo wofa tsikpe me, amagbe siwo wofa tsikpe me, alo ice cream ene, dzadzraɖo. Ʋɔtru nudzraɖoƒe kpena ɖe ame ŋu be nu siawo nɔa ɖoɖo nu eye woate ŋu akpɔ wo bɔbɔe, si wɔnɛ be mehiã be nàʋu nufamɔ̃ gã la eye wòagblẽ nu susɔe siwo nèdzra ɖo la me o.
Wotrɔ asi le nufamɔ̃ siwo le tsitrenu ŋu kple alesi wòanɔ bɔbɔe, si wɔe be wo zazã le bɔbɔe gbesiagbe. Viɖe veviawo dometɔ ɖekae nye alesi wòle bɔbɔe be woake ɖe nuɖuɖu ŋu ahatrɔ asi le wo ŋu. Esi wònye be woɖo nufamɔ̃ siwo le tsitrenu ɖe ɖoɖo nu kple agbalẽdzraɖoƒewo kple xɔwo ta la, ele bɔbɔe be woakpɔ nusiwo le eme eye woakpɔ egbɔ be wozã nu xoxowo gbã. Esia ɖea nuɖuɖu ƒe gbegblẽ dzi kpɔtɔna eye wòkpɔa egbɔ be woɖu nusianu hafi wòwu enu. Magahiã be nàtsi dzi ɖe nusiwo nèŋlɔ be le tsikpe me alo gbeɖuɖɔ siwo le ɖoɖo nyui mawɔmawɔ ta ŋu o.
Alesi nufamɔ̃ siwo le tsitrenu le ɖoɖo nu la wɔnɛ be nàte ŋu ake ɖe wò nuɖuɖu ŋu bɔbɔe ahatrɔe. Ne èna nusiwo wofa tsikpe me la dzena eye woate ŋu ake ɖe wo ŋu la, àte ŋu alé ŋku ɖe nusiwo le wò nufamɔ̃ me ŋu eye màƒo asa na nuwo ƒe gbegblẽ. Àte ŋu awɔ nudzraɖoƒe gbãtɔ, dodo gbã (FIFO) ƒe mɔnu hã ŋudɔ, akpɔ egbɔ be wozã nu xoxowo do ŋgɔ na yeyewo. Nuwɔna bɔbɔe sia ate ŋu akpe ɖe ame ŋu be woaɖe nuɖuɖu gbegblẽ dzi akpɔtɔ eye wòaɖe ga dzi akpɔtɔ le ɣeyiɣi didi aɖe megbe.
Nusiwo gblẽ le akɔtafamɔ̃ xoxowo ŋu dometɔ ɖekae nye alesi wòdina be woaŋlɔ nuɖuɖu siwo woɖi ɖe eme goglo la be. Ne nufamɔ̃ si le tsitrenu la, woɖea kuxi sia ɖa le akpa gãtɔ me. Esi wònye be wodzra nuawo ɖo ɖe tsitrenu eye woate ŋu akpɔ wo ta la, àte ŋu akpɔ nusianu le ŋkubiãnya me eye nàkpɔ egbɔ be womeŋe aɖaba ƒu nuɖuɖu aɖeke dzi o. Esia ɖea afɔku si le nuɖuɖu siwo wofa tsikpe me be woagblẽ le esi woŋlɔ wo be alo womate ŋu aɖo wo gbɔ o ta dzi kpɔtɔna.
Zi geɖe la, egbegbe aƒewo, vevietɔ xɔdɔmewo kple aƒe suewo, doa go teƒe ƒe seɖoƒe ne wole mɔ̃ gãwo dzram ɖo. Alesi nufamɔ̃ si le tsitrenu la le sue la na wònye egbɔkpɔnu nyui aɖe na aƒe siwo me teƒe sue aɖe koe le. To vovo na akɔta ƒe nufamɔ̃ siwo ate ŋu axɔ anyigba xɔasi la, woate ŋu atsɔ nufamɔ̃ siwo le tsitrenu aɖo gliwo ŋu alo ɖe dzogoe siwo xaxa dzi bɔbɔe, si ana teƒe nanɔ anyi na nu vevi bubuwo.
Alesi nufamɔ̃ siwo le tsitrenu ƒe nɔnɔme le tsitrenu la wɔnɛ be woate ŋu adze ɖe gliwo ŋu alo le wò nuɖaƒe ƒe dzogoe siwo xaxa la dzi nyuie. Esia wɔnɛ be teƒe si li le wò nuɖaƒe dzina ɖe edzi eye wònana nète ŋu tsɔa nufamɔ̃a dana ɖe teƒe si mado kplamatse mɔ̃ bubuwo alo ʋuwo ƒe teƒewo o. Eɖanye nuɖaƒe sue aɖe le asiwò alo esi keke o, nufamɔ̃ si le tsitrenu ate ŋu age ɖe wò aƒea me nyuie.
Nufamɔ̃ siwo le tsitrenu sɔ na xɔdɔmewo kple aƒe sue siwo me teƒea sɔ gbɔ ɖo koŋ. Woƒe nɔnɔme si le tsitrenu fia be womexɔa anyigba boo o evɔ wogakpɔtɔ naa nuɖuɖu siwo wofa tsikpe me nudzraɖoƒe geɖe. Eɖanye dugã me xɔ alo aƒe si me wofa tu mee nèle o, nufamɔ̃ si le tsitrenue nye egbɔkpɔnu nyuitɔ kekeake si mexɔa teƒe geɖe o si megblẽa nudzraɖoƒe ƒe ŋutete me o.
Le nyataƒoƒo me la, . nufamɔ̃ siwo le tsitrenu naa nuɖuɖudzraɖoƒe ƒe egbɔkpɔnu nyui aɖe si sɔ, si kpena ɖe ŋuwò nèkpɔa teƒe geɖe wu, ɖea gbeɖuɖɔ dzi kpɔtɔna, eye wò nuɖaƒe nanɔ ɖoɖo nu. Esi woƒe nɔnɔme le tsitrenu, agbalẽdzraɖoƒe siwo woate ŋu atrɔ asi le, agbatsɔkeke ƒe ŋgɔgbe si me kɔ, kple ʋɔtru nu nudzraɖoƒe ta la, nufamɔ̃ siwo le tsitrenu nye gadede asi na egbegbe nuɖaƒe ɖesiaɖe si me nunya le. Le Feilong la, míeɖoe kplikpaa be míana mɔ̃ deŋgɔ siwo ƒe asi bɔbɔ, siwo ana gbesiagbegbenɔnɔ nanɔ bɔbɔe wu. Wotrɔ asi le míaƒe nufamɔ̃ siwo le tsitrenu ŋu be woakpɔ ƒomewo, ame ɖekaɖekawo, kple dɔwɔƒewo ƒe nuhiahiãwo gbɔ, si ana woada asɔ nyuie le alesi wòanɔ bɔbɔe, awɔ dɔ nyuie, eye wòaɖe teƒe geɖe dzi akpɔtɔ.
Ne èle didim be yeawɔ yeƒe nuɖuɖudzraɖoƒe wòanyo wu la, te ɖe mía ŋu egbea be nàsrɔ̃ nu geɖe tso míaƒe nufamɔ̃ siwo le tsitrenu kple aƒemenuzazã bubuwo ŋu. Le Feilong la, míele afisia be míakpe ɖe ŋuwò nàwɔ wò nuɖaƒe ŋudɔ nyuie wu kple nusiwo ŋu kakaɖedzi le, siwo wɔa dɔ nyuie.
Ka Ðe Mía Dzi
Ne èdi nyatakaka bubuwo tso míaƒe nufamɔ̃ siwo le tsitrenu kple nu bubuwo ŋu la, taflatse yi míaƒe nyatakakadzraɖoƒea alo nàte ɖe míaƒe nudzralawo ƒe ƒuƒoƒoa ŋu. Enye dzidzɔ na mí be míakpe ɖe ŋuwò nàdi nudzraɖoƒe ƒe kuxia gbɔ kpɔnu si sɔ nyuie na wò aƒe alo dɔwɔƒe.